ThanQuen.comThân Quen
Tết và lễ ngày xưa

Tết thiếu nhi 1/6 ngày xưa: gói quà cơ quan phát, que kem và buổi đi chơi đầu hè

Tết thiếu nhi 1/6 ngày xưa là gói quà nhỏ cơ quan bố mẹ phát, que kem mát lạnh, buổi đi chơi công viên đầu hè. Kể lại những gì trẻ con những năm 80, 90 chờ đợi.

A father pedals a bicycle with two small children seated front and back past a park lake lined with trees, side view, bright early summer light

Tết thiếu nhi 1/6 ngày xưa, với trẻ con thành phố và thị trấn những năm 80, 90, là ngày được nhận một gói quà nhỏ do cơ quan của bố mẹ hoặc tổ dân phố phát, được ăn kem, và nếu may mắn thì được bố mẹ đưa đi công viên, vườn thú. Ngày này rơi vào đầu mùa hè, ngay sau khi năm học kết thúc, nên nó như một cánh cửa mở ra ba tháng nghỉ.

Quà không đắt: vài gói kẹo, một chiếc bánh, mấy cuốn vở, có năm là một món đồ chơi nhựa. Nhưng trẻ con nhớ nó vì đó là món quà dành riêng cho mình, có tên mình trong danh sách. Bài này kể lại gói quà ấy, buổi đi chơi, những khác biệt giữa phố và quê, và những gì còn lại của ngày 1/6 bây giờ.

Ngày 1/6 là ngày gì và vì sao trẻ con chờ đến thế

Ngày 1 tháng 6 là Ngày Quốc tế Thiếu nhi, ở Việt Nam quen gọi là Tết thiếu nhi. Chữ Tết ở đây không có nghĩa là nghỉ lễ chính thức của người lớn, mà nói lên tính chất một ngày hội của trẻ con. Ở nhiều cơ quan, xí nghiệp, trường học, tổ dân phố, ngày này có hoạt động riêng cho con em cán bộ, công nhân, cư dân.

Với trẻ con thời ấy, ngày 1/6 có ba điều đáng chờ. Thứ nhất là quà: dù nhỏ, nó là món quà hiếm hoi trong năm không gắn với Tết hay sinh nhật. Thứ hai là được đi chơi: nhiều nhà chọn ngày này đưa con ra công viên, vườn thú, hồ nước, nơi có trò. Thứ ba là cảm giác hè đã đến thật: sách vở cất đi, lớp học đóng cửa, cả mùa hè ở phía trước.

Trẻ con ở quê thì khác hơn. Ở nhiều làng, ngày 1/6 không có gì đặc biệt ngoài vài hoạt động của đội thiếu niên ở trường. Bởi vậy, ký ức 1/6 với gói quà cơ quan phát thường là ký ức của trẻ con thành phố và thị trấn, nơi bố mẹ làm việc ở cơ quan, nhà máy.

Gói quà 1/6 ngày xưa thường có gì

Mỗi cơ quan, mỗi năm một khác, nhưng gói quà 1/6 cho con em cán bộ, công nhân ngày xưa thường gồm vài thứ quen thuộc. Bảng dưới đây là những món hay gặp:

Món quàTrông thế nàoGhi nhớ của trẻ con
KẹoMột gói kẹo hoa quả, kẹo sữa, kẹo lạcĐược chia dần, ăn mấy hôm mới hết
BánhBánh quy, bánh xốp, bánh ngọt gói giấyCó năm có hộp bánh, cả nhà cùng ăn
Vở, bútVài cuốn vở, cây bút chì, hộp bút màuDành cho năm học mới
Đồ chơi nhỏBóng nhựa, ô tô nhựa, búp bê nhỏ, còiMón mong nhất, không năm nào cũng có
Phiếu đi chơiVé vào công viên, rạp hoặc buổi biểu diễnCó ở một số cơ quan, nhất là ở thành phố

Gói quà thường gói trong túi nilon hoặc giấy, buộc dây, ghi tên đứa trẻ. Bố mẹ mang về buổi chiều, trẻ con chờ ở cửa từ sớm. Nhiều nhà có hai bố mẹ làm hai cơ quan thì được hai gói, đó là năm trẻ con thấy mình giàu nhất.

Gói quà 1/6 ra đời thế nào: phía sau là người lớn

Ít đứa trẻ biết gói quà của mình đã đi qua bao nhiêu bàn tay. Ở nhiều cơ quan, nhà máy thời ấy, việc lo quà 1/6 thường diễn ra theo trình tự đại thể như sau:

  1. Khoảng giữa tháng 5, người phụ trách công đoàn hoặc đoàn thanh niên lập danh sách con em cán bộ, công nhân trong độ tuổi thiếu nhi, ghi tên, tuổi từng cháu.
  2. Cơ quan trích một khoản quỹ, có nơi mỗi người góp thêm một ít, để mua quà. Số tiền cho mỗi cháu thường bằng nhau.
  3. Vài người được cử đi chợ hoặc cửa hàng mua kẹo, bánh, vở với số lượng lớn, mặc cả cho được giá.
  4. Buổi trưa hoặc buổi chiều, mấy cô chú ngồi quanh chiếc bàn họp, chia quà ra từng phần đều nhau, cho vào túi, buộc dây, dán mẩu giấy ghi tên.
  5. Ngày 1/6 hoặc hôm trước đó, quà được phát cho bố mẹ mang về, hoặc phát tận tay trẻ trong buổi liên hoan ở cơ quan.

Ở khu tập thể, tổ dân phố làm việc tương tự với quỹ đóng góp của các hộ. Những cô chú ngồi chia quà ấy có lẽ chưa bao giờ được trẻ con cảm ơn trực tiếp, nhưng chính họ làm nên một trong những ký ức rõ nét nhất của nhiều người lớn bây giờ.

Một ngày 1/6 cuối thập niên 1980 ở khu tập thể

Thử hình dung một cô bé bảy tuổi ở một khu tập thể của một nhà máy phía Bắc, ngày 1/6 cuối thập niên 1980. Từ sáng, loa của khu tập thể đã phát nhạc thiếu nhi, nhắc các gia đình đưa con xuống sân nhà văn hoá lúc chín giờ. Cô bé mặc chiếc váy kẻ ca rô, tóc mẹ tết hai bên, buộc nơ đỏ.

Ở sân nhà văn hoá, trẻ con ngồi trên những dãy ghế dài, phía trên là bức phông vải xanh dán chữ hoa giấy. Có tiết mục văn nghệ của mấy anh chị lớn, có trò kéo co, nhảy bao bố, bịt mắt bắt dê. Cuối buổi, bác phụ trách đọc tên từng đứa lên nhận quà. Mỗi gói quà là một túi nilon có hai gói kẹo, một chiếc bánh và một cuốn vở.

Buổi chiều, bố chở cô bé và em trai đi xe đạp ra công viên. Hai chị em được mỗi đứa một que kem, ngồi trên ghế đá nhìn hồ nước. Kem chảy xuống tay, em trai làm rơi mất nửa que, khóc mãi. Bố mua thêm một que nữa, bảo chỉ hôm nay thôi đấy. Nhiều năm sau, khi chính cô bé đưa con đi chơi ngày 1/6, cô vẫn mua cho con hai que kem cùng lúc, dù chẳng ai đánh rơi.

Những trò quen thuộc trong ngày hội thiếu nhi xưa

Ở nhà văn hoá, sân cơ quan hoặc sân trường, ngày 1/6 thường có một vài trò tập thể. Những trò hay gặp:

  • Kéo co theo đội, mỗi bên năm sáu đứa, sợi dây thừng cũ, ai cũng lấm tay.
  • Nhảy bao bố, chui vào bao tải gai nhảy thi tới vạch, ngã lăn ra cười.
  • Bịt mắt bắt dê, một đứa bịt mắt bằng khăn quàng, cả nhóm vây quanh trêu.
  • Bịt mắt đập niêu, khăn bịt mắt, cầm gậy đập chiếc niêu đất treo trên cao, trong có ít kẹo.
  • Thi vẽ tranh bằng phấn trên sân xi măng, đề tài về mùa hè hoặc gia đình.
  • Hát, múa, đọc thơ trên sân khấu tạm, có khi chỉ là một tấm phông và một cái micro.

Những trò này đơn giản, không cần dụng cụ đắt tiền, nên tổ dân phố hay cơ quan nào cũng tổ chức được. Phần thưởng thường là vài chiếc kẹo, cuốn vở, nhưng trẻ con chơi hết mình, nhất là khi bố mẹ đứng xung quanh cổ vũ. Ở đây chỉ nhắc lại như kỷ niệm, không bàn chuyện thắng thua.

Đi chơi ngày 1/6: công viên, vườn thú và que kem

Phương tiện là chiếc xe đạp. Phần lớn gia đình đi chơi bằng xe đạp, bố đạp, một đứa ngồi ghế mây phía trước, một đứa ngồi sau, mẹ đạp xe riêng hoặc ở nhà.

Công viên đông nghịt. Ngày 1/6, công viên ở các thành phố đông hơn mọi ngày, trò phải xếp hàng, đu quay quay cót két, xe điện đụng có hàng dài người chờ.

Vườn thú là phần thưởng lớn. Với nhiều đứa trẻ, lần đầu thấy con voi, con hổ thật là trong một ngày 1/6 như thế, đứng cách song sắt mấy bước chân, mùi chuồng thú nồng nặc.

Que kem là món không thể thiếu. Que kem đá, kem sữa mua từ hòm kem bên cổng công viên, ăn vội trước khi chảy, là món gần như mọi đứa trẻ đều được trong ngày này.

Chụp ảnh là chuyện hiếm. Nhà nào có máy ảnh hoặc thuê thợ ảnh dạo ở công viên thì có một tấm ảnh trắng đen hoặc ảnh màu, nay vẫn còn trong album gia đình.

Ngày 1/6 bây giờ khác xưa thế nào

Ngày 1/6 vẫn là ngày hội của trẻ con, nhưng ý nghĩa của nó đã đổi theo đời sống. Quà bây giờ dồi dào, trẻ con có đồ chơi quanh năm, nên một gói kẹo cơ quan phát không còn làm chúng háo hức như xưa. Nhiều cơ quan vẫn tặng quà con em nhân viên, nhưng thường là phiếu mua hàng hoặc quà chọn sẵn, gửi về tận nhà.

Các khu vui chơi, trung tâm thương mại tổ chức chương trình riêng, có người hoá trang, có trò điện tử, có biểu diễn. Trẻ con thành phố có nhiều lựa chọn hơn hẳn, nhưng cũng ít có cảm giác cả khu phố cùng làm chung một ngày hội. Ở nông thôn, ngày 1/6 nay được chú ý hơn trước, nhiều xã, thôn và trường học có chương trình vui chơi, tặng quà cho trẻ.

Nếu muốn con trải nghiệm ngày 1/6 như mình thuở nhỏ, bạn có thể thử một ngày đơn giản: buổi sáng chơi trò dân gian ở sân chung với trẻ con hàng xóm, buổi chiều đạp xe ra công viên gần nhà, mua hai que kem, ngồi ghế đá nhìn hồ. Không cần quà lớn, chỉ cần một ngày mà cả nhà dành hẳn cho con.

Bạn còn nhớ: câu hỏi về Tết thiếu nhi ngày xưa

Vài câu hỏi để hỏi nhau trong buổi họp lớp hay bữa cơm gia đình, đáp án ngay sau dấu gạch:

  • Ngày 1 tháng 6 là ngày gì? — Ngày Quốc tế Thiếu nhi, ở Việt Nam quen gọi là Tết thiếu nhi.
  • Ngày xưa trẻ con thành phố thường nhận quà 1/6 từ đâu? — Từ cơ quan, nhà máy nơi bố mẹ làm việc hoặc tổ dân phố.
  • Trò nào phải chui vào bao tải mà nhảy? — Nhảy bao bố.
  • Đi chơi ngày 1/6 bằng gì là phổ biến nhất những năm 80, 90? — Xe đạp, bố chở con ngồi ghế mây phía trước.
  • Món ăn gần như đứa trẻ nào cũng được trong ngày 1/6? — Que kem.

Có thể đố thêm: năm nào bạn được hai gói quà vì bố mẹ làm hai cơ quan? Câu hỏi này không có đáp án chung, nhưng luôn có người giơ tay.

Câu hỏi thường gặp

Vì sao ngày 1/6 được gọi là Tết thiếu nhi?

Ngày 1/6 là Ngày Quốc tế Thiếu nhi. Ở Việt Nam, người ta quen gọi là Tết thiếu nhi để nói đây là ngày hội của trẻ con, có quà, có vui chơi, dù không phải ngày nghỉ lễ chính thức của người lớn.

Quà 1/6 ngày xưa thường gồm những gì?

Thường là vài gói kẹo, bánh, vài cuốn vở, bút chì, có năm có thêm một món đồ chơi nhựa nhỏ hoặc phiếu đi chơi. Quà gói trong túi, ghi tên từng đứa trẻ.

Trẻ con ở quê ngày xưa có được đón Tết thiếu nhi không?

Ở nhiều làng, ngày 1/6 khá lặng lẽ, chủ yếu có hoạt động của đội thiếu niên ở trường. Gói quà cơ quan phát là ký ức phổ biến hơn ở thành phố và thị trấn.

Ngày 1/6 ngày xưa trẻ con thường đi chơi ở đâu?

Ở thành phố, nhiều gia đình đưa con ra công viên, vườn thú, hồ nước gần nhà, hoặc dự ngày hội ở nhà văn hoá khu tập thể, sân cơ quan. Phương tiện phổ biến là xe đạp.

Trò ngày hội thiếu nhi xưa có gì?

Thường là kéo co, nhảy bao bố, bịt mắt bắt dê, bịt mắt đập niêu, vẽ tranh phấn trên sân và văn nghệ. Đây là những trò đơn giản, dễ tổ chức ở sân chung.

Tổ chức ngày 1/6 kiểu xưa cho con bây giờ thế nào?

Bạn có thể rủ trẻ con hàng xóm chơi vài trò dân gian ở sân chung, chuẩn bị gói quà nhỏ ghi tên từng đứa, buổi chiều đưa con đi công viên và ăn kem cùng nhau.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138